Obszary chronionego krajobrazu

Obszary chronionego krajobrazu pełnią funkcję m. in. korytarzy ekologicznych, ale i
zaspokajają potrzeby mieszkańców czy turystów. Obszary te stanowią ok. 30 % powierzchni województwa lubuskiego i obejmują tereny niezamieszkałe (tereny lasów czy wód), jak również tereny zurbanizowane. W aspekcie zmian klimatycznych kluczowego znaczenia nabierają właśnie tereny kształtujące mikroklimat oraz odpowiednie warunki wodne w celu poprawy warunków życia ludzi.

Pierwszymi aktami prawnymi powołującymi obszary chronionego krajobrazu były uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej, a projektowanie obszarów chronionego krajobrazu w latach 80-tych oparto na następujących założeniach:
– „wyspy krajobrazowe” miały być dostatecznie rozległe, aby zabezpieczały większe fragmenty biocenoz, a nie wyłącznie niewielkie ich wycinki;
– „wyspy” miały być w niewielkiej odległości od siebie, w celu pozostawienia gatunkom pomostów, którymi mogłyby przemieszczać się z jednej strefy do drugiej,
– właściwe rozwiązanie konfliktu między florą i fauną a naciskiem turystyki.
Za pomocą stref chronionego krajobrazu chciano uchronić do 30% obszaru województwa przed głębokimi zmianami antropogenicznymi, aby zabezpieczyć zasoby fauny do dyspozycji przyszłych pokoleń.

W roku 1999 po reformie administracyjnej Polski wprowadzono nowy podział terytorialny, w wyniku którego powstało województwo lubuskie, obejmujące swym zasięgiem terytorium w większości województwa zielonogórskiego, częściowo gorzowskiego i leszczyńskiego. W związku z przedmiotowym podziałem Wojewoda Lubuski poddał ponownej analizie granice obszarów chronionego krajobrazu oraz ustanowione na nich zakazy. Wojewoda Lubuski rozporządzeniem nr 3 z dnia 17 lutego 2005 roku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2005 r. Nr 9 poz. 172 z późn zm.), wyznaczył 38 obszarów chronionego krajobrazu.

Następnie podstawą uaktualnienia granic obszarów chronionego krajobrazu oraz zakazów na nich panujących, obok wejścia w życie w roku 2004 nowej ustawy o ochronie przyrody, był:
− wysoki stopień zróżnicowania środowiska przyrodniczego tzn. obecność na określonym terenie różnych biotopów (jeziornych, łąkowych, leśnych itp.) w powiązaniu z urozmaiconą rzeźbą terenu,
− niski stopień degradacji środowiska w związku z gospodarczą działalnością człowieka,
− przydatność terenu dla różnorakich form działalności turystyczno-rekreacyjnej,
− konieczność ustanowienia „pomostów” i „wysp ekologicznych” dla umożliwienia migracji poszczególnych roślin i zwierząt oraz dla zabezpieczenia samoodnowy środowiska przyrodniczego.

W ramach audytu krajobrazowego poddano analizie istniejącą sieć form ochrony przyrody, w tym sieć obszarów chronionego krajobrazu, w szczególności w kierunku zachowania nie tylko walorów przyrodniczych, ale i krajobrazowych. Analiza założeń koncepcyjnych dotyczących ustanowienia obszarów chronionego krajobrazu, tj. m. in. ekologiczne i krajobrazowe znaczenie dolin rzecznych, kompleksów leśnych i kompleksów jezior, została potwierdzona w audycie krajobrazowym. W audycie krajobrazowym wskazano rekomendacje w kierunku korekt istniejącej sieci form ochrony przyrody, jednakże w przypadku obszarów chronionego krajobrazu rekomendowane zmiany mają charakter kosmetyczny.

Od 2025 roku trwają prace nad weryfikacją granic obszarów chronionego krajobrazu.
Ponadto realizując projekt „KLIMATYCZNE LUBUSKIE” prowadzonych jest szereg działań edukacyjnych mających na celu uświadamianie mieszkańców o wartościach obszarów chronionego krajobrazu, stanowiących nasze regionalne dobro.

Wykaz obszarów chronionego krajobrazu

1. Lasy Witnicko-Dębieńskie
2. Puszcza Barlinecka
3. Puszcza Drawska
4. Dolina Warty i Dolnej Noteci
5. Pojezierze Puszczy Noteckiej
6. Lasy Witnicko-Dzieduszyckie
7. Gorzowsko-Krzeszycka Dolina Warty
8. Ośniańska Rynna z Jeziorem Radachowskim
9. Dolina Postomii
10. Pojezierze Lubniewicko-Sulęcińskie
11. Dolina Jeziornej Strugi
12. Dolina Obry
13. Gorzycko
14. Słubicka Dolina Odry
15. Ośniańska Rynna z Jeziorem Busko
16. Dolina Ilanki
17. Puszcza nad Pliszką
18. Rynna Paklicy i Ołoboku
19. Rynny Obrzycko-Obrzańskie
20. Zbąszyńska Dolina Obry
21. Gubińskie Mokradła
22. Dolina Nysy
23. Zachodnie Okolice Lubska
24. Wschodnie Okolice Lubska
25. Bronków-Janiszowice
26. Dolina Bobru
27. Rynna Pławska
28. Krośnieńska Dolina Odry
29. Dolina Brzeźnicy
30. Dolina Śląskiej Ochli
31. Wzniesienia Zielonogórskie
32. Nowosolska Dolina Odry
33. Wzgórza Dalkowskie
34. Pojezierze Sławsko-Przemęckie
35. Bory Bogumiłowskie
36. Las Żarski
37. Bory Dolnośląskie
38. Dolina Szprotawki